Dünyamız, her geçen gün artan kirlenme ile karşı karşıya. Sağlığımızı tehdit eden toksinlerden kaçmaya çalışırken, bu maddelerden tamamen kurtulmak oldukça zordur. Ağır metaller, çevresel toksinler arasında ciddi sağlık sorunlarına yol açan önemli bir gruptur. Bu metallerin arasında cıva, kurşun, arsenik ve kadmiyum gibi maddeler öne çıkmaktadır. Bu ağır metallerin varlığı, hem çocuklar hem de yetişkinler için beyin hasarları ve kalp hastalıkları gibi birçok sağlık problemine neden olmaktadır.
Kurşun gibi ağır metaller bazen su kaynaklarına sızarak toplu zehirlenmelere yol açabilirken, akarsulardaki bu kirlenmeler balık ölümlerine de neden olabilir. Ne yazık ki şehir suyu sistemleri de toksik ağır metal kaynağı olabilmektedir. Bu durumdan korunmanın en etkili yolu ise kaliteli bir su filtrasyon sistemi kullanarak evimizdeki suyu arındırmaktır. Şebeke suyunu ağır metallerden temizlemek bahsine giriş iyi bir başlangıçtır; ancak dikkat edilmesi gereken başka unsurlar da bulunuyor. Beslenme alışkanlıklarımız bunların başında gelmektedir.
Cıva, çevremizde sıklıkla karşılaşılan bir kirlilik kaynağıdır ve endüstriyel süreçlerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Cıvanın doğada birikimi, insan vücuduna deniz ürünleri tüketimi, amalgam diş dolguları, aşılar ve hava kirliliği gibi yollarla girmektedir. Özellikle sinir sistemi üzerinde olumsuz etkilere sahip olan cıva, vücutta miktarı arttıkça yorgunluk, huzursuzluk ve konsantrasyon kaybı gibi sorunlara yol açar. Ancak çoğu zaman bu rahatsızlıkların cıvadan kaynaklandığı düşünülmez.
Deniz ürünleri cıva açısından zengin gıda gruplarındandır; bu nedenle seçim yaparken dikkatli olunmalıdır. Küçük deniz balıkları tercih edilmelidir çünkü büyük balıkların daha uzun yaşam süreleri ve daha fazla cıva biriktirme potansiyeli vardır. Sardalya ve hamsi gibi küçük balıklar en düşük cıva içeriğine sahip olanlardır; dolayısıyla mevsiminde güvenle tüketilebilirler. Diğer yandan büyük balık türleri (kılıç balığı veya ton balığı) ise yüksek miktarda cıva içermektedir.
Civadan kaynaklanan tehlikelere karşı önlem almak özellikle hamile kadınlar için kritiktir; zira anne karnındaki bebekler yüksek civa seviyelerine maruz kalabilirler. Yapılan araştırmalara göre hamile kadınların yaklaşık %30’unda cıva düzeyleri güvenli limitlerin üzerindedir. Sık sık deniz ürünü tüketen bireylerin vücudundaki cıva seviyesi nadiren az tüketenlere oranla 11 kat daha fazladır ve bu durum yeni doğmuş bebeklerde aşırı civa seviyelerine yol açabilir.
Sonuç olarak, sağlığımız için tehlike oluşturan ağır metalleri kontrol altına almak adına bilinçli beslenmek büyük önem taşımaktadır. Civa maruziyetinden kaçınmak için deniz ürünlerini dikkatlice seçmeli ve dengeli bir diyet oluşturmalıyız.
