“`html
İran’da Ekonomik Kriz ve Protestoların Derinleşen Boyutu
İran’da, derinleşen ekonomik kriz ve artan yaşam maliyetlerine yanıt olarak başlatılan gösteriler, yönetimin sert müdahalesine rağmen hızla yayılmaya devam ediyor. Tahran, Meşhed, İsfahan ve Rojhilat gibi birçok şehirde “Ekmek, özgürlük, adalet” sloganlarıyla sokağa dökülen binlerce protestocu, rejim güçlerinin gerçek ve plastik mermilerle birlikte yoğun gazla müdahalesiyle karşılaşıyor. İnsan Hakları Örgütü verilerinde, aralarında kadınlar ve çocukların da bulunduğu yaklaşık 7 bin kişinin hayatını kaybettiği, çok sayıda yaralının olduğu ve on binlerce kişinin gözaltına alındığı bildirilmektedir.
Devrim Muhafızları, ev baskınları gerçekleştirirken, tedavi gören yaralıların bile gözaltına alındığı, hayatını kaybedenlerin cenazelerinin ailelere baskı altında teslim edildiği belgelenmiştir.
Ülke genelinde öğretmenler, işçiler ve sağlık sektörü çalışanları dayanışma eylemleri düzenlerken, gözaltına alınan bireyler “ulusal güvenliği tehdit” ve “rejim karşıtı propaganda” suçlamasıyla yargılanmakta, gözaltı merkezlerinde işkence iddiaları artmaktadır.
İnternet erişimindeki kısıtlamalar ve sosyal medya platformlarının engellenmesi bilgi akışını aşırı derecede sınırlandırsa da, tüm baskılara rağmen gece saatlerinde eylemler devam etmektedir. İran’daki bu gelişmeler ciddi bir siyasal ve toplumsal krizin yaşandığını gözler önüne seriyor.
Rojhilatlı gazeteci Şahla Mihemedî, İran’daki bu süreçle ilgili Mezopotamya Ajansı’na (MA) açıklamalarda bulundu.
Ailelerden Yüksek Miktarda Para Talebi
Protestoların ardından rejim, insanlık dışı uygulamalara yöneldi. Şahla Mihemedî, gözaltına alınan kişilerin ailelerinden 300 milyon tümen talep edildiğini ifade etti. Mihemedî, “Bize ulaşan bilgilere göre 12 binden fazla kişi katledilirken, İnsan Hakları Derneği ise bu sayının 7 bin olduğunu belirtmekte. Rejim sadece 3 binden fazla ölüm gerçekleştirdiğini kabul ediyor. Tutuklamalar oldukça fazla ve her gün ev baskınları gerçekleştiriliyor. Şiraz’da neredeyse her aileden bir çocuk gözaltına alındı,” şeklinde bildirimde bulundu.
Mihemedî, ailelerden talep edilen paranın hiçbir somut kanıta dayanmadan yapıldığını vurguladı. “Gözaltındakilerin eylemlere katılıp katılmadığı belirsiz. Birçok kişi gözaltında hayatını kaybediyor.” diye ekledi.
Üniversitelerde Artan Boykotlar
Üniversitelerdeki boykot hareketinin genişlediğini belirten Mihemedî, “Ülke genelinde elektrik ve internet kesintileri yaşanmakta” şeklinde konuştu. Üniversite Öğrencileri Platformu, kimliği belirsiz 50 kadının cesedinin morglarda bekletildiğine dair bilgiler paylaştı. Ailelerin kayıplarını bulamadığını, rejimin ölenler hakkında bilgi vermediğini dile getirdi.
Yaşam Mücadelesi İçin Direniş
Ekonomik zorluklar, pazarlarda alışverişi durma noktasına getirmiş durumda. Halk, rejimden uzak bir yaşam sürdürmeye çalışıyor. “İran’da artık normal bir yaşam yok” diyen Mihemedî, halkın bu duruma karşı direnişinin sürdüğünü belirtti.
Uluslararası Güçlerin İhtiyaçları ve Demokrasinin Tanımı
Şahla Mihemedî, uluslararası sistemin halk yerine devletlerin bekasını öncelikli olarak ele aldığını ifade etti. “Trump, başlangıçta ‘bir vatandaş ölürse müdahale ederiz’ derken, binlerce insan hayatını kaybederken sessiz kalmayı tercih etti.” dedi.
Kılıçdaroğlu, olası bir askeri müdahalenin bölgede ciddi çatışmalara yol açacağına dikkat çekerek, halkın sistemde bir değişim istediğinin altını çizdi.
Zeynep Durgut / MA
“`
