Detaylı bilgi için imajbet adresini ziyaret edebilirsiniz.
Kabakulak, paramyxovirus grubuna ait bir virüsün yol açtığı ve vücutta bezleri ile sinir sistemini etkileyen bulaşıcı bir hastalıktır. Bu virüs, enfekte bireylerin solunum yollarından yayılırken, doğrudan temas da hastalığın bulaşmasına sebep olur. Çocukluk döneminde herhangi bir yaşta görülebilen kabakulak, erişkinlerde daha ciddi seyir izleyebilir. Hastalığın kuluçka süresi genellikle 16-18 gün olup, bu süre 12-25 gün arasında değişiklik gösterebilir.
Hastalığın en bulaştırıcı dönemi, tükürük bezlerinin şişmesinden 1-2 gün önce başlar ve bezin şişmesinden sonra 5 gün boyunca sürer. Kabakulak genellikle ateş, baş ağrısı, iştahsızlık ve halsizlik gibi belirtilerle kendini gösterir. Çiğneme sırasında ağrı hissedilirken parotis bezinde şişlik meydana gelir. Ateşin 1-6 gün sürebileceği ve ateş düştüğünde genelde şişliğin de kaybolduğu gözlemlenir. Şişlik başlangıçta tek taraflı olabilir fakat her iki parotis bezinin de aynı anda etkilenmesi mümkündür.
Hastalığın seyrinde başka komplikasyonlar da ortaya çıkabilir; orşit, meningoensefalit ve pankreatit gibi durumlar meydana gelebilir. Özellikle erkek çocuklarda orşit (testis iltihabı), kabakulak sonrası en yaygın görülen yan etkilerdendir ve genellikle tek ya da çift taraflı olarak gelişir. Ergenlik dönemindeki bireylerde kabakulak geçirdiğinde bu durum sıkça rastlanmaktadır. Orşit belirtileri arasında ateş, titreme, bulantı ve alt karın bölgesinde ağrı yer alır. Testisler hassas ve şişmiş durumda olabilir; bu durum testis atrofisine yol açabilir ancak nadiren kısırlığa neden olur.
Her kabakulak vakası klasik belirtileri göstermeyebilir; vakaların %30-40’ında belirti vermeyen enfeksiyon biçimlerinde rastlanmaktadır. Tanı koymak için serolojik testler ve virüs izolasyonu yapılırken her hastada laboratuvar testi uygulamak gerekli değildir. Eğer hastanın geçmişinde kabakulakla teması varsa tükürük bezlerinde iltihaplanma veya aseptik menenjit belirtileri mevcutsa tanı klinik olarak konulabilir.
Kabakulaktan korunmada aşılama önemli bir yer tutmaktadır ancak tek doz aşılamanın tam koruma sağlamadığı unutulmamalıdır. Bu hastalık salgınlara yol açabilmektedir; ergenlik dönemindeki gençlerin eğer kabakulak geçirme geçmişi yoksa veya aşı durumu güvenilir değilse bağışıklama önerilmektedir. Tükürük bezlerindeki her şişliğin kabakulaktan kaynaklanmadığı akıldan çıkarılmamalıdır; enterovirüsler ve sitomegalovirüs benzer klinik tablolara yol açabilirken parotis bezinin tek taraflı şişliklerinde tıkanma ya da tümör gibi nedenler de göz önünde bulundurulmalıdır.
Güncel erişim için imajbet giriş sayfasını inceleyebilirsiniz.
